Εκστρατεία σωτηρίας του φάρου στον Πάνορμο

 

ΟΙ ΤΗΝΙΑΚΟΙ συσπειρώνονται για την αναστήλωση του μνημείου

 

 

 

Του Γιώργου Κιούση–Απόσπασμα από την εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ { 10 Νοεμβρίου 2005

 

Εκστρατεία για την διάσωση και αναστήλωση του φάρου στη νησίδα Πλανήτης της κοινότητας Πανόρμου, ενός από τα σημαντικότερα σύγχρονα ναυτικά μνημεία της χώρας μας, πραγματοποιούν οι Τηνιακοί.

 

Για την αποκατάσταση του ιστορικού κτίσματος, που λειτουργούσε από το 1886 έως και το 1945 με φωτοβολία 9μίλια, όταν «αποστρατεύθηκαν» οι τελευταίοι φαροφύλακες, ο Σπύρος Κολλάρος και ο Παρασσός Σαλταμανίκας, παππούς του σημερινού κοινοτάρχη Πανόρμου, απατούνται γύρω στις 140.000 ευρώ.

Για τον σκοπό αυτόν συνεστήθη Επιτροπή Διαχείρισης του έργου, η οποία σε συνεργασία με την Αδελφότητα των Τηνίων εν Αθήναις και τους Συλλόγους Πανορμιτών, Πλατιανών, Μαρλά-Μαμάδου, Βερναδιανών και του Φιλοθηραματικού Γεωργικού Συνεταιρισμού Πανόρμου προετοιμάζει φάκελο βάσει της προκαταρκτικής μελέτης που συνέταξαν-τιμής ένεκεν- οι τοπογράφοι Ευάγγελος και Αλέξανδρος Γλύνης, με σκοπό την εκπόνηση των υπόλοιπων σταδίων Προμελέτης, Οριστικής Μελέτης και Μελέτης Εφαρμογής.

Η νησίδα Πλανήτης βρίσκεται κοντά στο βορειοδυτικό άκρο της Τήνου και αποτελεί την προέκταση της φυσικής λιμενολεκάνης του όρμου Πανόρμου. Έχει έκταση περίπου 125 στρέμματα, περίπου 1700μ. ανάπτυγμα ακτογραμμής. Στο υψηλότερο σημείο της νησίδας βρίσκονται το πέτρινο κτίριο και ο πύργος του φάρου. Το κτίριο αποτελείται από τρεις διαφορετικούς όγκους κτιρίων, τα οποία είναι υλοποιημένα σε συμμετρική διάταξη, με το μεσαίο κτίριο να αποτελεί τον πέτρινο πύργο που οδηγεί στο φανό του φάρου. Το ύψος του πέτρινου πύργου είναι 8 μέτρα. Το ανάγλυφο της περιοχής της νησίδας χαρακτηρίζεται λοφώδες με κλίσεις εύρους από 20% έως και 60%.

 

Το σχέδιο

 

Όπως μας είπε ο Κυριάκος Τριγώνης, κοινοτικός σύμβουλος του Πανόρμου ( μαζί με τους Δημήτρη Γασπαρινάτο, Δημήτρη Γρανίκα, Πόπη Παπαδάκη κ.ά), μέλος της Επιτροπής, «προτεραιότητα στο σύνολο των εργασιών αποκατάστασης του κτιρίου του φάρου είναι η άμεση έναρξη εργασιών υποστήριξης και ενίσχυσης του πέτρινου πύργου καθώς και τα δύο παράπλευρα κτίσματα έχουν ήδη καταρρεύσει. Στη συνέχεια και αφού θα έχει ενισχυθεί το κεντρικό κτίριο θα ακολουθήσουν οι εργασίες αποκατάστασης των λοιπών κτισμάτων. Στη νησίδα Πλανήτης δεν υπάρχει δίκτυο διανοιγμένων δρόμων, εκτός από κάποια μονοπάτια ημιονικής χάραξης».

Ο τρόπος πρόσβασης των υλικών στη νησίδα θα γίνει με θαλάσσια μεταφορά έως το σημείο του ορμίσκου και εκφόρτωση των υλικών με μηχανικά μέσα. Στη συνέχεια θα πρέπει να γίνουν οι κατάλληλες αντιστηρίξεις έτσι ώστε να μπορέσουν να εκτελεστούν εργασίες αποκατάστασης χωρίς κίνδυνο για την ασφάλεια των εργαζομένων. Θα χρησιμοποιηθούν τα κατάλληλα ικριώματα για την ανύψωση μεγάλων βαρών, την εκτέλεση ειδικών εργασιών υποστήριξης της κατασκευής, την εκτέλεση εργασιών κατά επιφάνεια ( λιθοδομών, επιχρισμάτων κ.λπ).

Να σημειωθεί ότι στην Τήνο υπάρχουν ακόμη οι φάροι στο Δύσβατο και στη Λιβάδα, μέρος του Ελληνικού Φαρικού Δικτύου, που αριθμεί σήμερα 120 φάρους, μέσης ηλικίας περίπου δύο αιώνων, από τους οποίους μόνο οι 20 βρίσκονται σε καλή κατάσταση, ενώ μέτρια χαρακτηρίζεται η κατάσταση άλλων 30. Στους υπόλοιπους τα σημάδια φθοράς θα είναι σε μεγάλη κλίμακα.

 

Οι καταστροφές

 

Οι μεγαλύτερες καταστροφές στο Ελληνικό Φαρικό Δίκτυο προκλήθηκαν κατά την διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου και συγκεκριμένα κατά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων από την Ελλάδα. Το 1940 υπήρχαν 206 πέτρινοι φάροι, ενώ μετά το τέλος του πολέμου απέμειναν σε λειτουργία μόνον οι 19. Σήμερα οι φωτοσημαντήρες έχουν σχεδόν καταργήσει τη χρησιμότητα των φάρων, καθώς είναι πολύ φθηνότεροι, ευκολότεροι στην τοποθέτηση και τη συντήρηση και αναπτύχθηκαν σε ευρεία κλίμακα, σε όλους τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους. Έως το 1980 η Υπηρεσία Φάρων απασχολούσε 320 φαροφύλακες, οι οποίοι συντηρούσαν το δίκτυο και προλάμβαναν τις φθορές στα κτίσματα. Σταδιακά ο αριθμός των φαροφυλάκων μειώθηκε και σήμερα δεν ξεπερνούν τους 10. Το υπουργείο Πολιτισμού και οι Εφορείες Νεωτέρων Μνημείων έκριναν ως νεώτερα μνημεία τα κτίσματα των φάρων, τα οποία πρέπει να διατηρηθούν.

Η Υπηρεσία Φάρων του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (ΓΕΝ), στην οποία ανήκει η ευθύνη για τη διαχείριση του δικτύου, έχει εκπονήσει ένα συνολικό πρόγραμμα συντήρησης και αποκατάστασης όλων των υπαρχόντων κτισμάτων, το οποίο εντάχθηκε στο Γ΄Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, με την έγκριση κονδυλίων ύψους περίπου 4,5 εκατομμυρίων ευρώ για την εκπόνηση ενός πιλοτικού προγράμματος αναπαλαίωσης και αποκατάστασης του δικτύου.


•Ο φάρος του Πανόρμου Τήνου σε σκίτσο του Ζήση Παπαγεωργίου από το βιβλίο του "Ελληνικοί Πέτρινοι Φάροι". 

–Απόσπασμα από την εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ { 10 Νοεμβρίου 2005

home

The climate of the island is very healthy. This is because the blowing of the northern winds prevents the development of germs. It is reported that some people that were sick and visited the island were healed without medicine. Tinos is basically an island with religious and worshipping tourists. The finding of the icon, the erection of the temple, the improvement of the transportation had a great impact to the social and economic evolution of the island. The fact that it attracted tourism developed the city of Tinos, in contrast with the villages. Nevertheless it helped to reduce migration and kept the residents of the island on their land. From 1940 to 1981 approximately 32% of the population immigrated. In 1940 the town of Tinos concentrated 25% of the population. Today urbanism has taken over and 75% of the population in concentrated in the town of Tinos. Today approximately 40 villages are inhabited. Their establishing history goes back to the middle ages and the Byzantine years. There are also many settlements, which are basically younger and were developed near the sea. The fact that many tourist centers were developed at many locations, the creation of greenhouses, n location canning of various vegetables, the systematic and advanced utilization of marble, played a major role in the keeping of the population on the island and especially at the villages. These developments have increased the occupation in various parts of the island having as a result to fight back of immigration. The mixed religious population of Tinos, gives the island a special folklore character. A Tinian dialect is noticed, with the extraction of the vowels, the alteration of consonants and names of persons that have a western influence. At Tinos we come across two Christian dogmas that harmoniously coexist. The Temple of Evangelistria is a very important demotic worshipping area for the Orthodox and people from all over Greece assemble throughout the whole year to worship here. However at the same time Tinos is a very important center for the Catholics, basically for the Greek Catholics. All you need to do is to take a look around at all the churches in order to substantiate that you are at a religious center. When Panagia/ the Virgin Mary is celebrated, worshippers from all over the world swarm the island. Tinos belongs to the Cyclades and is the third in size island of this complex. Its area is 194 square kilometers. The total length of its coastline is estimated to approx 114 kilometers. It is situated south east of Andros and north west of Mykonos. It highest mountain is named Tsiknias and is 725 meters high. According to mythology Aelos, the god of the winds lived at the channel of Tsiknias. This explains the fact that the area is veAt Tinos irrespective of being Catholic or Orthodox, all the people have a deep love for the Virgin Mary. The Orthodox celebrates Panagia (Virgin Mary) on the 25th of March and on the 15th of August and the Catholics on the 1st Sunday of May and also on the 15th of August. The residents of Tinos are very hospitable and they open heartedly offer food and board to the worshippers during the festivities. The Tinians in order to sustain the ground from suffering intense deterioration, have created on the sides of the mountains the so called pezoules, which are small fields with a resistance made of rocks in order for the ground not to get corroded and are used to cultivate their products. The reduction of the agricultural population slowly left some of these areas uncultivated. Today cereals, citrus fruit, fruits and also oil, wine and raki are cultivated. The products are consumed basically within internal market but some are also exported. Another beneficial product of Tinos, is its honey. In the past they also had silk growing.