Tinos photoalbum









Τα τριμπόνια της Τήνου

 

Τα τριμπόνια της Τήνου

 Όποιος έζησε  το Πάσχα στην Τήνο και ιδιαίτερα στα χωριά του νησιού είναι πολύ πιθανόν να έχει γίνει μάρτυρας ενός εθίμου που συνεχίζεται αδιάλειπτα εδώ και εκατοντάδες χρόνια. Το έθιμο αυτό είναι η χρησιμοποίηση το βράδυ της Ανάστασης αλλά κυρίως στον λεγόμενη λειτουργία της Αγάπης ανήμερα της Κυριακής των όπλων που λέγονται τριμπόνια.
Τα τριμπόνια (ή τρομπόνια όπως θα τα συναντήσετε σε παλαιότερα έγγραφα)  είναι εμπροσθογεμή μονόκανα όπλα, τα οποία χρησιμοποιούν μαύρη πυρίτιδα. Επρόκειτο για όπλα πολεμικής χρήσης τα οποία τα είχαν κυρίως οι ναυτικοί για μάχες κοντινής απόστασης ή σώμα με σώμα, «πρώτον γιατί η κοντή κάννη δεν είχε τη δύναμη με το ένα ή τα πολλά βόλια να φτάσει πιο μακριά και δεύτερον, γιατί δεν σκόπευαν σωστά μακριά» . Σε αντίθεση με τους στεριανούς λοιπόν που είχαν τα καριοφίλια οι Ελληνες ναυτικοί κρατούσαν τριμπόνια..
H χρήση των τριμπονιών είναι πολύ παλιά και το αντιλαμβανόμαστε από διάφορες πηγές. Μέσα σε ένα τραγούδι που έλεγαν οι ναυτικοί της Πάργας και αναφέρεται στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571 ανάμεσα στο συνασπισμένο στόλο των χριστιανών και εκείνου των Τούρκων λέει χαρακτηριστικά

Όταν απαντηθήκανε η δυο χοντραίς αρμάδες,
βροντοκοπάν' η κανονιαίς, γίνετ' ημέρα νύχτα,
πλώρη με πλώρη σμίγουνε, κατάρτι με κατάρτι,
λαμποκοπάνε τα λαμιά, βροντάνε τα τριμπόνια,
ποδάρια, χέρια και κορμιά γιομίζουν τα καράβια

Επίσης ο Μακρυγιάννης αναφέρει στα απομνημονεύματά του «Θέλησε ο Θεός και ήταν μια φελούκα. Τους μίλησα και ριχτήκαμε μέσα και μας βάλαν απάνου ’στην γολέττα τους. Πλάκωσαν και οι Tούρκοι. Πήραν και αυτείνοι τα τριμπόνια τους και αντιστάθηκαν».

Αλλά και ο Παπαδιαμάντης έχει αναφορά στα τριμπόνια στο διήγημά του «Η Παναγία η γλυκοφιλούσα»  «Τέλος εσυμμαζεύετο ο λοστρόμος, ανεκαλύπτοντο οι δύο απόντες σύντροφοι, εξεκολλούσε ο πλοίαρχος, έπεφταν τρομπόνια αρκετά, τρομπόνια από το πλοίον, τρομπόνια έξω από την πόλιν· έκοφταν, εψαλίδιζαν τις βόλτες»

Φυσικά τα τριμπόνια που χρησιμοποιούνται σήμερα δεν είναι από εκείνα τα χρόνια. Αυτά είχαν μηχανισμό πυριτόλιθου στη θέση που βρίσκεται σήμερα το καψούλι που δίνει την ανάφλεξη, και βεβαίως δεν υπάρχουν βόλια ή κάτι ανάλογο, αλλά απλά μπαρούτι ώστε το αποτέλεσμα να είναι μόνο ηχητικό.. Τέτοια τριμπόνια μπορεί να τα δει κανείς στο Πολεμικό Μουσείο, στο Μουσείο της Ύδρας και σε μέρη της Τήνου όπου φυλάσσονται και εκθέτονται  παλιά όπλα.

Εγκυκλοπαίδεια Οπλων Κυνηγίου  Ιωαν. Νικητόπουλος

Κείμενο: Πάνος Αδαμόπουλος

Στην Τήνο ακόμα και μετά την επανάσταση -και παρά τις κατασχέσεις από τις αρχές ιδίως κατά την περίοδο της κατοχής και της δικτατορίας -συνέχισαν να χρησιμοποιούνται σε όλες τις χαρμόσυνες εκδηλώσεις της τηνιακής κοινωνίας γάμους, βαφτίσια, γλέντια και φυσικά στην Ανάσταση.

Μέχρι και είκοσι χρόνια πριν, τριμπονιές ακούγονταν σχεδόν σε όλα τα χωριά της Τήνου. Σήμερα είναι λίγα χωριά που κρατούν το έθιμο, αλλά τα πρωτεία στο «παίξιμο» είχαν και έχουν τα χωριά του Πύργου και της Στενής.
Στον Πύργο συναγωνίζονται οι δύο ενορίες –του Αγ. Δημητρίου και του Αγ. Νικολάου – για το ποια θα ακουστεί περισσότερο.
Στη Στενή, στη συνοικία Καμάρι, ειδικά την Κυριακή της Ανάστασης αλλά και τη Δευτέρα του Πάσχα στη γειτονική Μέση, το παίξιμο των τριμπονιών έχει τη δική του ιεροτελεστία. Δεν πρόκειται για δυνατούς κρότους μόνο για λόγους εντυπωσιασμού. Τα τριμπόνια ακούγονται σε συγκεκριμένα σημεία της λειτουργίας τηρώντας πιστά ένα τυπικό που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, σε ένα τελετουργικό ρυθμό, ο οποίος φτάνει στο κορύφωμά του με το  πανηγυρικό πέρας της εκκλησιαστικής τελετής όπου… «ευφραίνονται  νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες»
Οι παλιότεροι έλεγαν ότι «το κακό ξορκίζεται με κρότο» και στην Τήνο φροντίζουν να το ξορκίζουν για τα καλά.

 

                                                                             Τάσος Ν. Βιδάλης


Home | Γενικές πληροφορίες | Η ζωή της πόλης | Επαγγελματικός οδηγός | Τουριστικός οδηγός | Διασκέδαση | Περιβάλλον | Τεχνολογία | Διάφορα | Web design |Links |Επικοινωνία |Χάρτης του Site |Πείτε μας τη γνώμη σας


Copyright © 2003 Vincenzo Travel Agency. All rights reserved.
Web design
Vincenzo Family Hotel Rooms and accomodation in Tinos island, Cyclades, Greece